THƯ GỬI CON CHU

NGUYỄN VĂN PH

Thưa lo hữu,

Trong những dịp chuyện tr với nhau trụ strong khi chđợi cc con đến đn, chng ta đ đồng với nhau về một số vấn đv lo hữu bảo ti nn viết cc điều ấy ra đcho con chu đọc, v lo hữu tay run qu, muốn viết cũng khng được. ặc biệt l năm nay l trn 30 năm tỵ nạn, cho nn cần lm sng tỏ một sviệc cho cc con, nhất l cc chu, hiểu. Mấy thng vừa rồi, ti đ gắng tun theo lời của lo hữu; nay coi như việc đ tạm xong. ể dtrnh by kiến, ti viết dưới dạng một bức thư của bố mẹ gửi cho cc con. Knh mời lo hữu nhn lm, rồi sửa đổi v bổ tc cho, đa tạ.

* * *

Cc con thn yu,

Nay, bố mẹ tuổi đ 80, thế cũng l kh thọ so với cc thế hệ trước bố mẹ. Bố mẹđ nhiều lần ni chuyện với cc con về một số vấn đề, nhưng khng phải lc no cũng c đủ cc con cng nghe. Hơn nữa, khng chắc cc con đ nhớ hết những lời ni của bố mẹ. V thế mới c l thư ny để tm tắt những kiến chnh m bố mẹ muốn gửi đến cc con. Cn cc chu th chỉ ni m t đọc được tiếng Việt, nn cc con hy liệu cch truyền đạt lại của bố mẹ v giảng giải cho cc chu biết, chẳng những biết m phải hiểu kỹ những điều bố mẹ viết ra đy ngy hm nay.

Biết Ơn. Cc con ạ, trn đường tỵ nạn cộng sản, tm tự do, chng ta đ bỏ lại tất cả, ti sản, bn thờ v mồ mả tổ tin. Khi đến định cư nơi qu hương thứ hai ny, chng ta đ được chnh quyền v dn chng đn tiếp v gip đỡ. Hiện nay, đời sống của chng ta đ ổn định. Chng ta phải biết ơn đất nước ny v hy tm cch gp phần lm cho đất nước ny tươi đẹp hơn, giu mạnh hơn để đền đp phần no ci ơn đ.

L Do Tỵ Nạn. Cc con cần giảng r cho cc chu biết l do no đ khiến cho gia đnh chng ta tới đy cng với hng vạn gia đnh khc, đ l: chng ta tnạn cộng sản, đi tm tdo. Cc chu được sống trong một x hội dn chủ, tự do từ lc mới sinh ra nn khng thể tưởng tượng nổi tnh dối tr v cc thủ đoạn nham hiểm của cộng sản. Cc chu kh c thể tin được tại sao con người đối với nhau m lại tn c như vậy. (C thể cho cc chu coi phim Journey from the Fall Vượt Sng, do Trần Hm đạo diễn, khởi chiếu 30-42005). Cộng sản hnh động rất c nhưng ni rất kho v che đậy rất giỏi! V thế phải giải thch cho cc chu hiểu, khng phải để hận th m l để biết sự thật. C một cu m nhiều người hay nhắc: ừng nghe những g cộng sản ni, m hy nhn những g cộng sản lm.

Qu Cha ất Tổ. D cng việc bận rộn đến mấy, cc con hy dnh th giờ nghiền ngẫm những trang lịch sử v địa l Việt Nam, để biết nguồn gốc dn tộc, sự hnh thnh đất nước, những bước thăng trầm, những nỗi vinh nhục, những khn ngoan v lầm lỗi của ng cha ta. V từđ chng ta rt ra những bi học. C những trang sử oai hng, m cũng c những trang sử đẫm nước mắt. C khi nước ta bịđ hộ khổ nhục cả ngn năm, m cũng nhiều khi dn ta anh dũng vng ln ph xiềng xch, ginh tự chủ. Lại cũng c khi người mnh đi xm chiếm tn ph nhiều nước khc, th dụ gần đy nhất l mười năm tn ph Cao Mn, gy nn căm hờn của nước lng giềng v để lại ci nghiệp nặng m cc thế hệ sau sẽ cn phải gnh chịu!

Lịch Sử Gần y. Nước ta bị Php đ hộ từ cuối thế kỷ 19. Khoảng 1940, đại chiến thế giới bng nổ. Ở nước ta, Nhật đảo chnh Php ngy 9-3-45. Vua Bảo ại tuyn bố hủy bỏ hiệp ước bảo hộ k với Php, rồi giao cho ng Trần Trọng Kim thnh lập chnh phủ đầu tin của nước Việt Nam độc lập. Phe Trục gồm ức, , Nhật thua ồng minh gồm Anh, Php, Mỹ, Lin X, Trung Hoa. Ngy 19-8-45, Việt Minh cướp chnh quyền của chnh phủ Trần Trọng Kim, tuyn bố thnh lập nước Việt Nam Dn Chủ Cộng Ha. Nhưng khng được bao lu, Php tm cch quay lại. Cuộc ton quốc khng chiến chống Php bắt đầu ngy 19 thng 12, 1946. Khi phe Việt Minh lộ r bản chất cộng sản, cc đảng phi quốc gia trước nguy cơ bị họ tiu diệt dần, đ trở về vng quốc gia l nơi đ thiết lập một chnh quyền khc với chnh quyền vng khng chiến m thực chất l cộng sản. Sau trận iện Bin Phủ, Hiệp định Genve 1954 chia đi đất nước: miền Bắc l Việt Nam Dn Chủ Cộng Ha, miền Nam l Việt Nam Cộng Ha. Miền Bắc cng khai theo khối cộng sản, tiến hnh xm lăng miền Nam bằng v lực v che mắt thế giới bằng con bi Mặt Trận Giải Phng Miền Nam. Miền Nam được Hoa Kỳ v đồng minh của khối tự do ủng hộ để ngăn sự bnh trướng của cộng sản. Khi qun xm lăng mạnh ln th Hoa Kỳ đổ qun vo miền Nam, bắt đầu vo 1960, v chiến tranh trở nn khốc liệt. 

Năm 1972, sau khi Lin X v Trung Quốc trở thnh đối nghịch th tổng thống Nixon đến Trung Quốc k Thỏa hiệp Thượng Hải. Hoa Kỳ khng cần đến tiền đồn chống cộng nữa nn bỏ rơi Việt Nam Cộng Ha! (Soạn phẩm Khi đồng minh tho chạy của tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng cho biết những sự thật phũ phng về sự bội ước v tho chạy của Mỹ.) Theo Hiệp định Paris 1973: Hoa Kỳ rt qun khỏi miền nam Việt Nam, chỉ để lại một số cố vấn m thi, cn qun Bắc Việt vẫn ở lại! Cộng sản Bắc Việt tiếp tục xm lăng miền Nam với nhiều viện trợ của cộng sản quốc tế. Việt Nam CộngHa d tự vệ can trường đến mấy, m khng đủ vũ kh, xăng dầu th chắc chắn l km thế. Ngy 30 thng Tư 1975, thủđ Si Gn thất thủ. Cuộc di cư tỵ nạn cộng sản, tm tự do bắt đầu. Từđy trởđi, chnh cc con biết kh nhiều chi tiết. 

Suy Xt Thng Tin v SLiệu. Thời buổi ny, thng tin rất nhiều, qu nhiều. Người ta viết về Việt Nam, về chiến tranh Việt Nam nhiều lắm, c cả phim ảnh nữa, nhưng trung thực th chẳng được bao nhiu. C người viết trung thực nhưng chỉ nhn được một kha cạnh của vấn đề, hệt như những anh m sờ voi. C người cố bẻ cong sự thật, nhằm đạt mục đch ring của mnh. C người kể cả nh tu cn bịa đặt thm chuyện để vu khống người khc! Tệ nhất l khi kẻ cầm quyền hay tay sai của họ viết sử. Nh văn Alex Haley đ viết ở dng cuối tc phẩm Roots (Nguồn cội): Rốt cuộc, chnh kẻ chiến thắng l kẻ viết sử. Cho nn, bố mẹ n cần dặn cc con v nhất l cc chu rằng khi đọc ti liệu, sch vở v coi phim về Việt Nam thế kỷ 20, đầu thế kỷ 21, d l của tc giả no, kể cả u-Mỹ, cũng phải hết sức thận trọng v suy xt thng minh. 

Theo bố mẹ th cuộc chiến 19541975 ở nước ta l chiến tranh Nam Bắc, l nội chiến, l chiến tranh ủy nhiệm, l đối đầu giữa hai khối cộng sản v tdo; kh giới nước ngoi, mu dn Việt mnh. ối với người miền Nam, đ l chiến tranh tự vệ. Cn cộng sản Bắc Việt th tuyn truyền v gio dục quần chng rằng đ l chiến tranh chống Mỹ-Ngụy v thống nhất đất nước. Kẻ thắng kiu ngạo v tn c, người thua uất hận trong tủi nhục. Mấu chốt của sự chia rẽ trầm trọng trong dn tộc ta nằm ởđiểm ấy (kể ra th dn tộc ta cn nhiều sự chia rẽ khc nữa). Chưa thay đổi được hai cch nghĩđ th chưa ni tới ha hợp dn tộc được! Hng triệu người đ chết, tuy đất nước được thống nhất m lng người đến nay vẫn cn chia rẽ.

VThăm Việt Nam. C vi vị hỏi bố mẹđ về thăm Việt Nam chưa. Cu trả lời l chưa; v l do sức khỏe. c rất nhiều người về Việt Nam, mỗi người một l do, mỗi người một mục đch, mỗi người một cch nhn! Về để chăm sc cha gi mẹ yếu, thăm nui người thn, về để sửa sang phần mộ tổ tin, về để giảng dạy cho sinh vin, để nhn lại qu hương, những điều ấy l chnh đng. Về để cứu trợ nạn nhn của cc thin tai hay gip đỡ đồng bo ngho tng m khng v danh v lợi, cũng l việc tốt. Về để ăn chơi, để du lịch rẻ tiền, để cầu danh lợi, để xin vi tấm bằng khen, th khng nn. 

Sau ny, khi trong nước thay đổi thật sự, cc con c thể đưa cc chu về thăm qu hương. Bố mẹ biết trước rằng cc chu sẽ khng xc động lắm đu v con người ta phải c kỷ niệm, phải c gắn b th mới xc động được. Cc con hy cố hướng dẫn cho cc chu yu đất nước, dn tộc v đồng bo Việt Nam, đừng để cho cc chu chỉ l những khch du lịch bnh thường. Cn việc cc con hay cc chu sẽ về lm ăn sinh sống tại Việt Nam th bố mẹ nghĩ rằng điều đ rất kh xẩy ra.

Hiện Tnh ất Nước. Nếu c ai ni rằng Việt Nam nay đ tiến bộ (đa số người dn nay đ được ăn cơm thay v cơm trộn bo bo, c nhiều xe gắn my v xe hơi thay cho xe đạp... ; chẳng lẽ sau 30 năm im tiếng sng m khng c tiến bộ!) th đ l một vi tiến bộ so với chnh Việt Nam chứ nếu đem so snh Việt Nam với cc nước lng giềng th đng xấu hổ về nhiều mặt (như Cao Mn m cũng cn c đảng đối lập). Muốn biết những sự thật ở Việt Nam đằng sau những bin đinh cao ngất, những t con bng long, những khch sạn năm sao, những sn gn tn kỳ, th phải theo ri tin tức trong nước để thấy sự băng hoại trầm trọng về nhiều phương diện (nhất l về gio dục), sự hiện diện của tư bản đỏ, của quốc nạn tham nhũng, sự phung ph ti nguyn quốc gia, v phải đch thn đến thăm đồngbo nơi cc vng xa xi ngho kh. Chng ta cần biết sự thật, khng t hồng m cũng chẳng bi đen!

ể tạm hiểu hiện trạng nước ta, cc con tm đọc bi ni của tiến sĩ L ăng Doanh, nguyn viện trưởng Viện Nghin cứu Quản l Trung ương H Nội. ng ta thuyết trnh cc sự thật cho cc cn bộ cao cấp nhất của cộng sản Việt Nam nghe. Bi ni ny gần đy mới được tiết lộ ra ngoi. Bi giới thiệu viết: Mọi người phải ch tới những con số cho thấy sự thật phũ phng về nền kinh tế Việt Nam. ng Doanh cho thấy cả tnh trạng yếu km của nền kinh tế lẫn tnh chất phi dn chủ của chế độ cộng sản ở Việt Nam. Từđ ng dm ni thẳng cả cơ cấu chnh trị cũng hỏng, phải thay đổi (Ng Nhn Dụng, nhật bo Người Việt, ngy 30-3-2005).

ng Doanh kể lại rằng một chuyn vin ti chnh quốc tếđ đặt cu hỏi với ng như sau: Chng my giỏi thế m chng my ngho lu đến thế, l thế no? Tr tunhư thế ny, truyền thống như thế ny, sao my ăn xin hoi thế? Chng my cđra ci mục tiu l đến bao gichng my đừng đi ăn xin nữa, c được khng? Thật l một mối nhục chung cho cả nước! Nước ta đu c hn km, dn ta đu c lười biếng. Do đu m khổ nhục đến thế? Do độc ti đảng trị!

Thi Chnh Trị. Khng những đồng bo hải ngoại đi bi bỏ độc đảng, thiết lập đa nguyn đa đảng, m ngay cả những đảng vin cộng sản cng cc phần tử tiến bộở trong nước cũng đi như vậy. Cần hiểu rằng: chống độc ti, độc đảng, chống tham nhũng, chống đường lối sai lầm của cộng sản, khng phải l chống nước Việt Nam m l mong cho nước Việt Nam kh hơn, tiến hơn.

Nếu c ai nghĩ rằng cộng sản Việt Nam ngy nay đ đổi mới một cht th nn biết rằng do sự sụp đổ của cộng sản ng u, do sự đấu tranh ở trong v ngoi nước,dop lực quốc tế vdo nguy cơ tan r của đảng nn cộng sản Việt Nam bắt buộc phải đổi mới về kinh tế (m khng chịu đổi mới vchnh trị)! Tuy mnh khng lm chnh trị nhưng mnh phải c thi đchnh trị, mnh phải tiếp tục ủng hộ cc cuộc đấu tranh sao cho đất nước c dn chủ tự do thật sự.

Tổng b thư của cộng sản Việt Nam đ nhận rằng cộng sản Việt Nam c phạm nhiều sai lầm. Chng ta hỏi: sai lầm sao khng sửa, sao khng cng khai xin lỗi quốc dn, sao khng trả lại ruộng đất nh cửa cho cc tư nhn v cc gio hội, sao khng bồi thường cho cc nạn nhn của vụ cải cch ruộng đất, của vụ Nhn Văn Giai Phẩm, của cc đợt cải tạo cng thương nghiệp, sao khng bồi thường v xin lỗi những người bị bắt đi t học tập cải tạo? Sự thựcth aiai cũng muốn xa bỏ hận th, nhưng cộng sản Việt Nam cần phải hnh động cụ thể cho nhn dn trng thấy. Ni xa bỏ hận th, khp lại qu khứ, nhn về tương lai xung thi th ch g? Ni đại đon kết m lại do đảng lnh đạo (điều 4 hiến php cộng sản) th ai m tin được!

Chuyện Trong Gia nh. By giờ, ni chuyện trong nh. Bố mẹ thuộc thế hệ trước, nui nấng cc con theo quan niệm thời bố mẹ, cũng như ng b nui nấng bố mẹ thời ng b. Một vi lc no đ,c thể cc con nghĩ rằng bố mẹ đ qu khắt khe với cc con. Thời buổi ấy l như vậy. Mong cc con qun đi những g m bố mẹđ v tnh lm cc con buồn lng. Hy nhớ rằng bố mẹ khng đua đi ăn chơi, khng chi tiu hoang ph, lc no cũng giữ một đời sống mực thước, v bố mẹđ cố gắng lm việc v dnh dụm để cc con được sống đầy đủ, được học hnh cẩn thận, dưới mi ấm của gia đnh.

V ti sản của bố mẹđ bcs cướp hết rồi nn khi sang tới đất mới ny, đời sống của chng ta kh kh khăn. Bố mẹđ nhận lm những cng việc thật mệt nhọc. Cc con đ chịu kh đi lm vất vả trong cc dịp h, v đ cố gắng học hnh chăm chỉ, đến nay th đu vo đấycả. Cc con khng bao giđược tmn, nghĩ rằng mnh ti, mnh giỏi. Hy nhớ: Trng ln th chẳng bằng ai, trng xuống chẳng ai bằng mnh. Ci ti, ci giỏi nếu c th chỉ l một phần thi, cn cc phần khc l nhờ cc thuận duyn, nhờ m đức của tổ tin v của chnh mnh, từ cc kiếp trước v kiếp ny. Cc con phải lun lun sống đạo đức để bồi đắp cho ci nghiệp lnh của mnh, hệt như người dng xe hơi phải lo xạc điện cho ci bnh ắc-quy vậy. Gieo nhn lnh th sẽ hi quả lnh. Luật nhn quả l một luật của trời đất, khng sai được!. 

Trong gia đnh ring của cc con, bố mẹ khuyn: vợ chồng phải cư xử với nhau trong sự tương knh, phải nhường nhịn lẫn nhau. Khng thể trnh được vi đụng chạm đu, hy kho lo v bnh tĩnh m giải quyết mọi việc. Nng giận l hỏng.

Cn đối với con ci, hy thương yu nhưng khng được nung chiều. Cần phải kiểm sot bạn b của cc chu v phải lin lạc với cha mẹ của bạn b cc chu để tm hiểu cho chắc chắn; hư hỏng v b bạn trong x hội ny l một sự kiện rất phổ biến! Tivi, ghm, chat .. , phải hạn chế, cn thể dục thể thao th nn khuyến khch. Bản thn cc con phải lo xếp th giờ tập thể dục, sống một cuộc sống thăng bằng. Hy rt kinh nghiệm của bố: lc trẻ, bố miệt mi lm việc nhiều qu cho nn nay về gi, bị cơ thể hỏi tội, đau ln đau xuống hoi!

Trong đời sống hng ngy, phải lun lun tiết kiệm v bảo vmi trường sinh hoạt v ti nguyn thế giới chỉ c hạn, chng ta cần nghĩ đến cc thế hệ mai sau. Dng thứ g cũng khng được ph phạn, kể từ tờ giấy lau tay! Thỉnh thoảng, hy cho cc chu coi hnh chụp hay phim ảnh những trẻ em đi rt v cho cc chu biết rằng trn tri đất ny cn rất nhiều người khổ cực.

Khi anh chị em cư xử với nhau, phải nhớ kỹ mấy cu anh em như thtay chn, chng em nng, một giọt mu đo hơn ao nước l, một con ngựa đau, ctu khng ăn cỏ. B quyết l p dụng chữ xa. Hy bỏ qua hết mọi khuyết điểm của anh chị em mnh. Cc con m chia rth bố mẹ sẽđau khv cng.

Trong x hội ny, v bận rộn qu, người ta chỉ đủ th giờ lo cho gia đnh ring nn c khi lơ l với đại gia đnh, d thm tm khng muốn như vậy. Cc con hy đề cao tnh đon kết trong đại gia đnh. Với cc con gi v con du, bố mẹ nhắc: cc con hy gip chồng giữ lin lạc tốt đẹp với anh chị em v họ hng nội ngoại.

Tiếng Việt Tại Nước Ngoi. C vi điều đng bn. Cc chu l cng dn nước ny, với mọi bổn phận v quyền lợi của một cng dn. Cuộc sống thực tế trong trường học cũng như ngoi x hội bắt buộc cc chu phải ni Anh hay Php ngữ, v phải ni v viết thật giỏi, nếu khng th sẽ kh ha đồng, bị lạc lng v bị thua km! i học, cc chu ni tiếng Anh hay tiếng Php (hoặc cả hai). Về nh, cc chu thường ni với nhau bằng hai thứ tiếng ấy. Tuy cc con thường bắt cc chu ni tiếng Việt trong gia đnh, bố mẹ vẫn cảm thấy tiếng Việt của cc chu hy cn km. Ni tiếng Việt đ yếu, viết cu tiếng Việt cn tệ hơn, v cc chu c tập đọc v viết chữ Việt thường xuyn đu! Một vi giờ tiếng Việt vo cuối tuần ở trung tm Việt ngữ với cc c gio rất tận tm cũng chưa đủ lm cho cc chu kh ln. Chỉ ring việc học cch xưng h theo tiếng Việt đ l kh nhất thế giới rồi!

ồng bo ta ở hải ngoại lun lun nhắc đến việc bảo tồn tiếng Việt. Bố mẹ cũng nghĩ như vậy. Nhưng xt cho cng, một đứa trẻ khng thể kể l hai đứa trẻ (Việt & Canada hay Việt& Mỹ) nhập lm một được! Nếu p qu th sức của chng chịu khng nổi. Cn thể thao, cn m nhạc nữa chứ. Vậy ta phải kho chọn đng liều lượng, đừng biến đứa trẻ thnh ci my học! Cc chu sẽ phải vươn ln ở đất nước ny. Cc con cần chuẩn bị sao cho chng sống thch hợp với mi trường v sống thoải mi tại đy.

X Hội u-Mỹ. X hội ny l một x hội tiu thụ qu mức. Cc con khng nn để mnh bị li cuốn dễ dng vo cc tr tiếp thị kho lo nhằm xi giục chng ta mua hng thả dn. Chng ta dễ bịảnh hưởng của quảng co, ngay cả trong khi chng ta đang bị cc nh băng v cc hng bảo hiểm bao vy, chi phối. Cc con cần thiểu dục, tri tc tức l t ham, biết đủ, chỉ mua thứ cần thiết, khng c khng được m thi! Nh, xe cũng vậy; an ton v đủ dng cho sinh hoạt hng ngy l được rồi. Trnh nợ nhiều. Thảnh thơi th hơn! Bố mẹ khng ni l thuyết xung đu, x hội by giờ xuống dốc về đạo đức, về tm linh, chỉ v hướng ngoại nhiều qu, lo về vật chất nhiều qu, ch kỷ qu, chẳng tm thấy hạnh phc ởđu cả! Bớt ch kỷ, hy nghĩ đến đồng loại, phải biết chia sẻ với đồng loại.

Ring Phần Bố Mẹ. Gi th sẽ bệnh, bệnh rồi sẽ ... ra đi! Quy luật tự nhin l vậy. ến ngy ấy, cc con hy lo thu xếp tổ chức tang lễ cho bố mẹ được trang nghim nhưng đơn giản. Nếu chn cất bố mẹở một nghĩa trang th, sau ny, khi phải đi lm ăn nơi khc, cc con sẽ thắc mắc v ở xa khng trng nom được phần mộ! Bố mẹ chọn cch hỏa tng, thuận tiện hơn; m khỏi phải chiếm đất, v đất rất cần thiết cho cc thế hệ sau. C thểđem trải tro của bố mẹ ln ni hay xuống sng, xuống biển. Ct bụi trở về ct bụi, c g đu! Thay v đi đằng ăn uống, cc con nn dnh tiền bạc gp vo cc việc c ch lợi chung. ừng e thin hạ ch cười, mọi người sẽ hiểu v sẽ tn thnh.

C một chi tiết như thế ny: nếu chẳng may, bố hay mẹ ng bệnh m phải chịu một đời sống thực vật, cc con hy can đảm chọn giải php rt cc ống trợ sinh; ko di lm chi, chỉ gy khổ cho mọi người!

Bn ThGia nh. Trong hon cảnh ngy nay, kh lập bn thờ ngay trong nh. Nhớ đến tổ tin, ng b nội ngoại, cha mẹ, cc con c thể by ảnh nơi trang trọng nhất ở trong nh để tỏ lng tn knh v để tự hứa khng bao giờ lm tổn hại gia phong. ến ngy giỗ, xếp một bn nhỏ, by một chn nước trong, vi bng hoa thơm, mấy tri cy tươi v một nn nhang (nhang điện cũng được) l đủ, v lng thnh của cc con v cc chu mới l qu. Bố mẹ ni cc chu l c nhắc cc con cần cho cc chu biết nghĩa ngy giỗ của dn tộc Việt Nam. Vo những ngy giỗ, cc con hy nghĩ thiện, lm lnh nhiều hơn cc ngy khc, hy chia sẻ cht đỉnh cho người ngho, hy gom quần o dư để dnh cho cc hội từ thiện. Nếu anh chị em nhn ngy giỗ m về họp mặt ở một nơi th thật l tốt v tnh thn gia đnh sẽ nhờđ m tăng ln. 

Mong cc con đọc kỹ thư ny, suy nghĩ đến nơi v cố gắng thực hnh những lời dặn Hn cc của bố mẹ.

Bố mẹ cm ơn tất cả cc con đ lun lun tận tm săn sc bố mẹ từ bao nhiu năm nay v đ lo toan đầy đủ để cho bố mẹ được thoải mi, vui hưởng tuổi gi. 

Hn cc con thật lu!

Hn cc chu thật lu!

 Bố M

LETTRE MES ENFANTS et PETITS ENFANTS

Nguyễn Văn Ph

Traduit par Nguyễn Ngọc Qu

Cher vieil ami,

Lors des conversations que nous avons eues ensemble au local de lAssociation des Aỵns, en attendant que nos enfants viennent nous chercher, nous nous sommes mis daccord sur un certain nombre de points. Vous mavez instamment demand de les coucher sur le papier lintention de nos descendants car, disiez-vous, vous souffriez du tremblement des mains au point de ne plus pouvoir tenir la plume. Qui plus est, cette anne marque le 30me anniversaire de notre exil comme rfugis et il nous a paru utile tous deux, de clarifier, pour nos enfants et surtout pour nos petits enfants, un certain nombre de points. Durant ces derniers mois, je me suis efforc de me conformer vos objurgations, si bien quaujourdhui, mon travail peut tre considr peu prs achev. Dans un souci didactique, je me propose de prsenter les choses sous forme de lettre de parents adresse leurs enfants. Je vous invite lexaminer loisir et vous remercie des corrections et complments que vous voudrez bien y apporter.

Mes enfants bien aims,

Maman et Papa sommes maintenant octognaires, atteignant ainsi une longvit apprciable par rapport aux gnrations qui nous ont prcds. Nous vous avons maintes occasions, entretenus dun certain nombre de sujets, mais vous ntiez pas souvent tous runis pour nous couter. De plus, il nest pas certain que vous ayez retenu tous nos propos. Aussi, cette lettre a-t-elle t rdige pour rsumer les principales ides que nous souhaitions vous faire parvenir. Pour vos enfants qui parlent le Vietnamien mais ne le lisent pas trs bien, nous vous demandons de trouver la meilleure faon de leur transmettre nos penses et de leur donner toutes les explications utiles. Il ne sagit pas seulement de prendre connaissance de ce que nous mettons aujourdhui par crit pour vous, mais encore den bien pntrer le sens. 

DE LA GRATITUDE

Mes enfants, en fuyant le communisme pour rechercher la libert, nous avons du tout laisser derrire nous : nos biens, lautel et les tombes de nos anctres. Dans cette deuxime patrie, les autorits et la population nous ont bien accueillis et nous ont aids nous installer. Maintenant que notre situation sest bien stabilise, nous devons tre reconnaissants envers ce pays et nous efforcer de contribuer le rendre encore plus rayonnant, plus prospre et plus puissant, tmoignant ainsi quelque peu de notre gratitude.

DES RAISONS DE NOTRE EXODE

Vous devez expliquer clairement vos enfants les raisons qui ont pouss notre famille ainsi que des dizaines de milliers dautres venir nous installer ici : nous fuyions le communisme, la recherche de la libert. Vos enfants ont la chance de vivre dans une socite dmocratique. Gotant la libert ds leur naissance, ils ne pourraient jamais simaginer jusquo peuvent aller la duplicit et la cruaut des communistes. Ils auraient du mal croire que des hommes puissent tre aussi froces envers dautres hommes (On peut leur faire voir le film Vượt Sng -Voyage sur locan , ralis par Trần Hm et qui est sorti en salle le 30-4-2005.) Les communistes sont trs cruels en acte mais trs habiles en parole et excellent dans lart de la dissimulation ! Do la ncessit de bien faire comprendre les choses vos enfants, non pas tant pour susciter la haine que pour leur faire connatre la ralit. On se rpte souvent cette phrase : Ncoutez pas ce que disent les communistes, regardez bien ce quils font.

DU PAYS DE NOS ANCTRES

Si occups que vous soyez, prenez le temps de mditer sur lhistoire et la gographie du Việt Nam, afin de connatre les origines de notre peuple, la formation de notre nation, nos vicissitudes, nos moments de gloire comme nos heures dhumiliation, les actes de sagesse de nos pres comme leurs forfaits. Il convient den tirer toutes les leons. 

Les pages de notre histoire sont remplies alternativement de gloire et de larmes. A certaine poque, notre pays a d subir le joug dune occupation humiliante durant mille ans dautre moment notre peuple a su se soulever hroquement pour briser ses chanes et reconqurir son indpendance. Il nous est arriv de nous lancer dans la conqute et la destruction dautres pays; lexemple le plus rcent en est loccupation destructrice du Cambodge pendant dix ans, provoquant la haine dun pays voisin et laissant ainsi un poids trs lourd dans notre karma, que les gnrations futures auront assumer.

DE LHISTOIRE RCENTE

Notre pays a t colonis par la France la fin du 19 me sicle. Vers 1940, clata une guerre mondiale. Dans notre pays, les Japonais renversrent les Franais, par un coup dtat, le 9-3-1945. Lempereur Bảo ại dcrta labolition du trait de protectorat conclu avec la France et confia M. Trần Trọng Kim la formation du premier gouvernement du Viet-Nam indpendant. En dfinitive, les pays de lAxe, Allemagne, Italie et Japon, furent vaincus par les Allis, Angleterre, France, tats-Unis, URSS, Chine. Le 19-8-1945, le Việt Minh sempara du pouvoir dtenu par le gouvernement Trần Trọng Kim et proclama la cration de la Rpublique dmocratique du Việt Nam. Mais peu de temps aprs, la France cherchait rtablir sa domination. Le 19-12-1946 une guerre de rsistance nationale se dclara contre les Franais. Mais lorsque le Việt Minh rvla sa vraie nature communiste, les partis nationalistes, face au danger de se faire progressivement anantir, se replirent vers la zone nationaliste contrl par un gouvernement diffrent de celui de la zone de rsistance, dessence communiste.

Aprs la bataille de iện Bin Phủ, les Accords de Genve de 1954 ont partitionn le pays en deux : le Nord devenait la Rpublique Dmocratique et le Sud, la Rpublique du Viet-Nam. Le Nord se rclamait ouvertement du bloc communiste et entama sans tarder le processus de conqute du Sud par la force, quil dissimulait aux yeux du monde entier, derrire sa crature que fut le Front National de Libration du Sud. Le Sud Viet-Nam reut lappui des Etats-Unis et des allis du monde libre pour faire pice lexpansion du communisme. Lorsque les troupes dinvasion du Nord prenaient trop dampleur, les tats-unis firent dbarquer leurs soldats dans le Sud. partir de 1965, la guerre sintensifia.

En 1972, aprs la rupture consomme entre lURSS et la Chine, le Prsident Nixon se rendit en Chine et y signa les Accords de Shanghai. Ds lors, les tats-Unis nayant plus besoin de leur avant-poste contre le communisme, laissrent tomber la Rpublique du Viet-Nam ! [Louvrage Khi ồng Minh Tho Chạy (Lorsque les Allis senfuient) du Dr. Nguyễn Tiến Hưng rvle des ralits affligeantes sur la trahison et la fuite des Amricains]. Selon les Accords de Paris de 1973, les tats-Unis devaient retirer leurs troupes du Sud Viet-Nam, et ne pouvaient laisser sur place quun certain nombre de conseillers militaires alors que les troupes Nord-vietnamiennes elles, restaient stationnes au Sud ! Les communistes du Nord pouvaient ainsi poursuivre leur invasion du Sud avec laide considrable du bloc communiste international. Le Sud Việt Nam, quel que soit le courage avec lequel il livrait sa guerre dautodfense, sest trouv accul, en raison du rationnement de munitions et de carburants, dans une situation intenable. Le 30-4-1975, Sign, la capitale, tomba. Commenait alors lexode des rfugis fuyant le communisme, la recherche de la libert. La suite, vous la connaissez avec suffisamment de dtails.

DE LANALYSE DES INFORMATIONS et DES DOCUMENTS HISTORIQUES

De nos jours, il y a plthore dinformations. On a crit normment sur le Việt-Nam, sur la guerre du Việt Nam avec en plus des photos, des films. Mais peu douvrages ou de ralisations vraiment rigoureux. Des auteurs honntes existent mais qui narrivent rendre compte que dun aspect de la ralit, tels les aveugles de la fable bouddhique qui cherchent dcrire llphant en le palpant. Dautres dforment sciemment la vrit pour des vises personnelles. Dautres encore, -des religieux de surcrot -, affabulent dans le but de calomnier. Le pire, cest lorsque les tenants du pouvoir ou leurs sbires se mettent crire lHistoire. Alex Haley la crit dans les dernires lignes de son ouvrage Racines : En fin de compte, lHistoire est crite par les vainqueurs. Cest pourquoi, nous vous demandons instamment vous et surtout vos enfants, dobserver une extrme prudence et dexercer une intelligence vigilante lorsque vous abordez les documents crits ou les films sur le Viet-Nam au 20me sicle et au dbut du 21me sicle, et ce, quels quen soient les auteurs, mme europens ou amricains.

Pour nous, vos parents, le conflit qui a eu lieu dans notre pays, de 1954 1975, fut une guerre entre le Nord et le Sud, une guerre civile, une guerre par procuration rsultant de laffrontement entre le bloc communiste et le monde libre, une guerre livre avec les armes des pays trangers et le sang du peuple Vietnamien. Pour les populations du Sud, ctait une guerre dautodfense. Pour les communistes du Nord, conditionns par la propagande et le dressage des masses, ctait une guerre livre contre la clique Amricano-fantoche pour runifier le pays. Les vainqueurs staient montrs arrogants et cruels, les vaincus eux, ravalaient leur sourde haine et leur humiliation. L gt le coeur des divisions profondes de notre peuple ( vrai dire, il existe dautres motifs de division.) Tant quon narrive pas faire changer ces deux faons de percevoir les choses, il serait vain de parler de rconciliation nationale ! Des millions de morts, un pays runifi, mais les Vietnamiens restent encore profondment diviss dans leur coeur.

DES VISITES AU VIỆT NAM

Certaines personnes nous ont demand si nous tions dj rentrs au Việt Nam. Notre rponse a t: pas encore, et pour des raisons de sant. Beaucoup de monde sont rentrs au pays, chacun y va de sa raison personnelle, de son but, de sa faon de voir les choses ! Retourner au pays pour prendre soin de ses parents gs ou malades, pour soccuper de ses proches, pour entretenir les tombes de ses anctres, pour donner des cours aux tudiants, pour revoir son pays, voil des motifs lgitimes. Rentrer pour porter secours aux victimes des catastrophes naturelles ou pour aider des compatriotes dans le besoin, de faon dsintresse, voil une bonne action. Mais rentrer pour festoyer ou pour samuser, pour faire du tourisme bon march, pour rechercher honneur ou avantage voire pour qumander quelque distinction officielle, alors il vaut mieux sen abstenir.

Plus tard, si le pays changeait effectivement, vous pourriez ramener vos enfants visiter notre patrie. Mais nous pouvons vous dire lavance quils ne seront pas particulirement mus, -on ne saurait prouver une quelconque motion si lon na pas de souvenirs qui vous attachent quelque chose. Tchez damener vos enfants aimer notre pays, notre peuple, nos compatriotes, et faites en sorte quils ne se comportent pas en vulgaires touristes. Quant lventualit de vous voir vous installer et vivre au Việt Nam, nous pensons quelle est peu probable.

DE LTAT ACTUEL DU PAYS

Si quelquun vous dit que le pays a fait des progrs (la majorit de la population arrivent maintenant se procurer du riz pour leurs repas, au lieu du misrable mlange de riz et davoine; les motos et les voitures remplacent les vlos ; cest quand mme impensable quaprs trente annes de paix, il ny ait aucun progrs !), sachez quil sagit, en vrit, dun constat de lvolution du pays sur sa propre trajectoire. Car si lon compare le Viet Nam avec les pays voisins, on doit avoir honte sur de nombreux sujets (mme le Cambodge a un parti dopposition !). Si vous voulez connatre la ralit du Việt Nam qui se cache derrire les buildings, les voitures rutilantes, les palaces cinq toiles, les terrains de golf dernier cri, informez-vous sur la situation lintrieur du pays. Pour vous rendre compte de la dliquescence avance de multiples secteurs (en particulier lducation), de lexistence dun capitalisme rouge, de la corruption comme flau national, de la gabegie des ressources de la nation. Et rendez donc visite aux compatriotes vivant dans des rgions reculs et misrables. Nous avons besoin de connatre la vrit sans fard, celle qui nest peinte ni en rose ni en noir.

Pour vous faire une ide prcise de la situation de notre pays, procurez-vous lexpos du Dr. L ăng Doanh, ancien directeur de lInstitut Central de Recherche sur la Gestion H Nội. Il a dit la vrit aux plus hauts dirigeants communistes. Ce document vient de parvenir ltranger. Dans une prsentation qui est faite de ce texte, on peut lire : Chacun doit prter attention aux chiffres qui rendent compte de la triste ralit de lconomie vietnamienne. M. Doanh pointe du doigt les faiblesses de lconomie et la nature antidmocratique du rgime communiste au Viet-Nam. Partant de l, il affirme sans dtour que les structures politiques sont obsoltes, quil faut les changer (Ng Nhn Dụng, in quotidien Nguời Việt du 30-3-2005).

M. Doanh rapporte une anecdote : un expert des finances internationales lui a pos la question suivante: Dous comme vous tes, comment se fait-il que vous tes rests pauvres pendant si longtemps ? Avec une telle intelligence, une telle tradition, pourquoi mendiez-vous tout le temps ? Fixez-vous donc une date limite partir de laquelle vous cesserez de demander laumne. Est-ce possible ? Quelle humiliation pour nous tous ! Notre pays na pas que des incapables, notre peuple nest pas fainant; pourquoi cette misre innommable ?

Eh bien ! cest cause de la dictature du Parti !

DE LATTITUDE POLITIQUE

Non seulement les compatriotes ltranger exigent labolition du Parti unique, mais des membres du parti communiste mmes, ainsi que les lments progressistes dans le pays la rclament. Comprenez bien : lutter contre la dictature, contre le parti unique, contre la corruption, contre la ligne errone des communistes, ce nest point se dresser contre le Việt Nam, cest, bien au contraire, plaider pour que le pays puisse samliorer, progresser.

Certains pensent que les communistes Vietnamiens ont chang pour un peu de renouveau . Il faut savoir que cest la consqence de leffondrement du communisme en Europe de lEst, de la lutte des Vietnamiens lintrieur et lextrieur du pays, de la pression internationale; cest la menace de dsagrgation du Parti qui a accul les communiste des changements conomiques (sans changer, pour autant, sur le plan politique). Mme si nous ne faisons pas de politique, nous devons namoins avoir une attitude politique, nous devons continuer soutenir les luttes en vue dinstaurer dans notre pays une dmocratie et une libert effectives.

Le Secrtaire Gnral du parti communiste a reconnu que les communistes Vietnamiens avaient commis de nombreuses erreurs. Nous posons la question : si erreurs il y a eu, pourquoi ne pas les corriger, pourquoi ne pas demander publiquement pardon au peuple, pourquoi ne pas restituer les terres et les proprits bties aux particuliers et aux institutions religieuses ; pourquoi ne pas indemniser les victimes de la rforme agraire, celles de la rpression contre les intellectuels et artistes dans laffaire Nhn Văn -Giai Phẩm, celles des vagues de rforme de lindustrie, de lartisanat et du commerce ? Pourquoi ne pas accorder rparation ceux qui ont t envoys en camps dits de rducation et leur demander pardon ? En vrit, tout le monde souhaite jeter haine et rancunes la rivire, mais il appartient aux communistes daccomplir des actes concrets pour que le peuple puisse les constater de visu. Clamer : effaons haine et rancunes, tournons la page du pass, regardons vers lavenir sans rien faire de concret ne rime rien. Appeler la Grande Union et la placer sous lgide du Parti (article 4 de la Constitution) : qui donc veut-on de la sorte inspirer confiance ?

DES AFFAIRES FAMILIALES

Parlons maintenant de nos affaires de famille. Nous, vos parents, appartenons une gnration antrieure et nous vous avons levs suivant les normes de cette gnration, tout comme vos grands-parents nous avaient levs daprs les normes de leur poque. Parfois, il vous arrive surement de penser que nous avons t trop svres. Mais, ctait normal en ce temps-l. Nous esprons que vous oublierez les peines, qu notre insu, nous avions pu vous infliger. Gardez bien prsent lesprit que nous navons pas cherch mener la grande vie, que nous navons rien gaspill, que nous avons men une existence faite de mesure et de raison, que nous nous sommes efforcs de travailler et dconomiser pour vous permettre de ne manquer de rien, de poursuivre des tudes srieuses, dans une atmosphre familiale chaleureuse.

Parce que nous avions t spolis de tous nos biens par les communistes, nous avions vcu un dbut fort difficile larrive dans ce pays; nous avions d accepter des emplois vraiment pnibles. Et vous aussi, vous aviez travaill dur pendant vos vacances et fait de srieux efforts pour vos tudes. A lheure actuelle, tout parat sarranger, par la grce du Ciel, de Bouddha et de nos anctres. 

Ne cultivez jamais lautosatisfaction. Ne vous considrez jamais comme suprieurs et talentueux. Rappelez-vous : Si lon regarde au-dessus de soi, on se voit minable ; si lon regarde au-dessous de soi, on constate que personne nest sa hauteur . Votre talent personnel, sil existe, ne compte que pour partie, le reste rsulte dheureux concours de circonstances, des bienfaits intangibles hrits de vos anctres et de vos vies antrieures, voire de votre vie actuelle. Cultivez en permanence une vie vertueuse afin damliorer votre karma, linstar de lautomobiliste qui doit penser recharger la batterie de sa voiture. Qui sme le bon grain rcolte de bons fruits. Telle est la loi de la causalit universelle qui ne souffre daucune erreur !

En ce qui concerne votre petite famille, voici nos conseils : entre poux, il faut vous respecter lun lautre, savoir faire des concessions mutuelles. Des frictions sont invitables; rglez les problmes avec calme et souplesse. La colre est de mauvais conseil, vitez la.

Vis--vis de vos enfants, il faut les aimer sans les gter. Il faut surveiller leurs frquentations, vous rapprocher des parents de leurs amis pour vous assurer de les connatre plus compltement; se faire entraner dans de mauvaises drives par des amis est un phnomne tellement rpandu dans notre socit! Les sances de tl, de jeux vido et de chats sont limiter, par contre, il faut encourager la pratique de la gymnastique et des sports. En ce qui vous concerne plus personnellement, il faut inclure lducation physique dans vos occupations afin dquilibrer vos activits. Inspirez-vous de lexprience de votre pre : dans ma jeunesse, je mtais dpens sans compter au travail, ce qui fait quaujourdhui dans mes vieux jours, mon corps rclame justice , et je suis frquemment patraque.

Dans la vie de tous les jours, soyez conomes (mais non avares); pensez la dfense de lenvironnement car les ressources du monde sont limites; nous nous devons de penser aux gnrations suivantes. Pas de gaspillage, ne seraitce quun kleenex pour vous nettoyer les mains. De temps en temps, faites voir vos enfants des photos et des films qui montrent des gosses souffrant de faim et de froid afin quils sachent quen ce bas monde, beaucoup de gens sont encore dans la misre.

Entre frres et soeurs, retenez bien les adages suivants : prendre soin de son frre comme de sa main ou de son pied; quand la soeur ane tombe, la cadette doit la relever ; une goutte de sang a plus de valeur quune mare de flotte ; quun cheval tombe malade, et  toute lcurie arrte de salimenter. Le secret rside dans lapplication du mot xả ( NDT : abandonner, sacrifier, pardonner). Ne tenez pas rigueur vos frres et soeurs pour leurs dfauts. La dchirure entre vous nous ferait de la peine, normment.

Dans cette socit, chacun est si proccup par sa propre famille quil lui arrive, son corps dfendant, de ngliger la grande famille. Mettez lhonneur les sentiments de solidarit au sein de la grande famille. A vous, nos filles et belles-filles, nous vous enjoignons daider vos poux respectifs maintenir des relations daffection avec vos frres et soeurs, de mme quavec les collatraux, tant du ct paternel que du ct maternel.

DE LA PRATIQUE DE LA LANGUE VIETNAMIENNE LTRANGER

Quelques points mritent dtre discuts. Vos enfants, qui sont citoyens du pays daccueil, y grandissent avec tous les droits et devoirs affrents. Lexistence quotidienne lcole ainsi quen socit les oblige parler Anglais et/ou Francais, les parler et les crire impeccablement, faute de quoi, ils courraient le risque dune mauvaise intgration, dtre isols et dtre mal considrs. Une fois chez vous, ils communiquent entre eux avec ces deux langues. Bien que vous les obligiez parler Vietnamien en famille, nous avons limpression que leur Vietnamien laisse dsirer.. Ne le parlant pas trs bien, ils lcrivent encore pire, parce quils ne sexercent pas frquemment la lecture ou lcriture. Quelques heures de mise niveau en fin de semaine au Centre dtudes vietnamiennes avec une institutrice, -aussi dvoue soit-elle -, ne suffisent pas. Le systme des vocatifs Vietnamiens est parmi les plus complexes du monde.

Nos compatriotes doutre-mer rappellent constamment la ncessit de maintenir lusage du Vietnamien; nous pensons la mme chose. Mais bien y rflchir, un enfant ne saurait tre la fusion de deux enfants (Vietnamien et Canadien, ou bien Vietnamien et Amricain.) Si la pression exerce est par trop importante, les enfants ne tiendront pas le coup. De surcrot, il y a les sports, la musique. En consquence, nous devons choisir une posologie adapte, pour viter de transformer lenfant en une machine tudier. Vos enfants doivent slever dans ce pays. A vous donc de les prparer sadapter de faon adquate leur environnement pour une qualit de vie satisfaisante.

DE LA SOCIT OCCIDENTALE

Cest une socit de consommation pousse jusqu lexcs. Ne vous laissez pas attraper trop lgrement par des techniques habiles de marketing qui vous incitent consommer sans limites. Nous sommes les proies faciles de la publicit alors mme que nous sommes encercls, conditionns par les banques et les compagnies dassurance. Appliquez la formule diminuer les dsirs, se satisfaire de peu , nachetez que le ncessaire. Ainsi de la maison et des voitures. Quelles soient dans vos moyens et satisfaisantes pour la vie et le travail de tous les jours, ce sera bien. vitez de trop vous endetter. Mieux vaut spargner des soucis. Ce nest pas de la thorie gratuite que nous vous prodiguons. Si la socit actuelle saffaisse sur les plans moral et spirituel, cest parce quon se tourne trop vers lextrieur, quon est trop matrialiste, trop goste et quon narrive trouver le bonheur nulle part. Il faut moins d gosme. Pensez aux autres et sachez partager avec vos semblables.

DE NOUS, VOS PARENTS, EN PARTICULIER

Lge appelle la maladie, et le malade finit par sen aller pour de bon ! Cest la loi de la nature. Quand arrivera ce jour, arrangez-vous pour nous organiser des funrailles dignes mais simples. Nous mettre en terre dans un cimetire pourrait vous poser des problmes de conscience si jamais, dans lavenir, vous tes appels, par le travail, vous loigner, ce qui vous empcherait de prendre soin de nos tombes. Nous optons pour la solution crmatoire, plus pratique, et qui ne prend pas de place, car les terrains seront indispensables pour les gnrations futures. Vous pourriez disperser nos cendres sur la montagne ou sur un fleuve voire dans locan. Poussire, nous retournerons la poussire, voil tout ! Au lieu de dpenser dans les frais de rception pour remercier ceux qui sont venus, vous feriez mieux de garder largent pour contribuer des oeuvres dintrt collectif. Nayez pas peur de vous faire critiquer, les gens finiront par comprendre et vous approuveront.

Un point prcis : si, par malheur, nous tombions malades et plongions dans une vie vgtative, ayez le courage de faire dbrancher les tuyauteries de survie; pourquoi prolonger ce genre de vie qui ne peut que poser des problmes tout le monde ?

DE LAUTEL FAMILIAL

Dans le mode de vie actuel, ce nest pas trs simple dinstaller un autel chez soi. Si vous pensez nos anctres, aux grands parents paternels et maternels, vos parents, vous pouvez exposer des photos lendroit le plus convenable de la maison pour tmoigner la fois de votre respect et de votre engagement ne rien faire qui puisse porter atteinte lhonneur de la famille. Le jour anniversaire de notre disparition, prparez une petite table sur laquelle vous disposerez une tasse deau pure, quelques fleurs parfums, des fruits frais et une baguette dencens (une baguette lectrique ferait aussi bien laffaire). Ce serait suffisant. Cest votre vrai amour et celui de vos enfants qui auront le plus de prix. Nous mentionnons bien vos enfants pour vous rappeler la ncessit de leur faire percevoir la signification que le peuple vietnamien confrre la clbration du jour des morts de la famille. Au cours de ces jours anniversaires, mettez le Bien au centre de votre pense, accomplissez davantage dactes de bont quaux autres jours, donnez quelque peu aux pauvres, rcuprez les vtements usags pour les offrir aux associations caritatives. Si, ces occasions, tous vos frres et soeurs se runissent au mme endroit, ce sera trs bien car les liens de famille se raffermissent en ces circonstances. Faites leffort dorganiser de telles runions, sil vous plat.

Nous esprons que vous lirez cette lettre attentivement, que vous y rflchirez en profondeur, et que vous vous efforcerez de raliser nos recommandations.

Nous vous remercions de vous tre toujours occups de nous, depuis tant dannes, et davoir fait le ncessaire pour que nous puissions jouir de notre vieillesse, dans la srnit.

Nous vous embrassons, trs, trs, trs fort, vous tous, nos enfants et petitsenfants.

Papa et Maman

Traduit par Nguyễn Ngọc Quỳ avec le concours actif de lauteur.
NB. Lopinion de lauteur ne reflte pas obligatoirement celle du traducteur.

 

LETTER TO MY CHILDREN AND GRANDCHILDREN

Nguyễn văn Ph

Translated by Minh Chu

Dear old friend,  

While waiting for our children to pick us up from our monthly meeting at the Seniors Association, you and I had, on several occasions, the opportunity to discuss and to agree on a number of important points. You urged to me to put our thoughts on paper to share with our descendants because, as you said, your hands tremble so much these days that you are having difficulty holding the pen. Moreover, this year marks the 30th anniversary of our self-exile as refugees and we both thought it would be useful to transmit a clear message to our children and especially our grandchildren. During these last few months, I endeavored to accomplish the task you assigned. Today, my work may be considered complete. For ease of presentation, I wrote this article in the form of a letter by a father to his children. Please review it at your convenience. I would very much appreciate any corrections and improvements.

****

My beloved children,

Your mother and I are both in our eighties now, longevity virtually unknown to the earlier generations. Over the years, we have had many occasions to talk to you about a number of important subjects, but you were often not all present at the same time to share the same conversations. Moreover, you may not have entirely retained our message. Hence, this letter to summarize the key points that your mother and I wish to impart to you. For your children who speak Vietnamese but do not read it very well, we ask that you find the best way to communicate our thoughts to them and offer them the necessary explanations. It is not enough to merely take note of what we put today in writing for you. Please make an effort to really grasp the fundamental meaning of our message. 

Gratefulness My beloved children, in fleeing the communist regime in search of freedom, we had to leave everything behind: our properties, our ancestral shrine, as well as our ancestors final resting place. The authorities and the people of this adopted land opened their arms and their hearts to help us rebuild our lives. Now that we are relatively well established, we should be grateful and show it by doing our best to help make this nation even greater, stronger and more prosperous.  

The cause of our exodus You must be sure to explain clearly to your children the reasons which pushed our family as well as hundreds of thousands of others to choose a life of self-exiled immigrants in a foreign country: we fled communism, in search of freedom. Your children have the great fortune of living in a democratic society. Having known nothing but freedom since they were born, they would never imagine the full extent of the duplicity and the cruelty exerted by the communists. They would find it difficult to believe the atrocities to which men can submit men. (In due time, you may let them watch the movie Journey from the Fall, directed by Trần Hm, which premiered on April 30, 2005.) The communists are cruel in action, but very cunning in words and especially skilled in the art of concealment! Hence the need to really explain things to your children to ensure they have a full understanding of our background, not to incite hatred in them, but so they can be aware of the truth. We often repeat this saying amongst ourselves: Dont listen to what the communists say, just examine what they do.

Our native land Regardless of how busy you are, take the time to reflect on the history and the geography of Viet-Nam in order to understand the origin of our people and the creation of our homeland. Learn about the vicissitudes that our people experienced, including the moments of glory and the times of humiliation. Appreciate the wisdom and accomplishments of our forefathers as well as their mistakes. These are all lessons that we should learn and communicate to our descendants. The pages of our history books are alternatively filled with glorious achievements and painful tears. There was a time when our country had to bear the humiliation of Chinese occupation during a thousand years. Then, our heroic people rose to break the subversive bonds of domination and reclaimed our independence. Our past also included periods when we invaded and destroyed other countries.

The most recent incident is the destructive ten-year occupation of Kampuchia, which incited the hatred of a neighboring country and created unwholesome karma, the fruits of which future generations will have to bear.  

Recent historical events Our country became a French colony around the end of the 19th century. In 1940, a World War erupted. In Việt Nam, on March 9, 1945, the Japanese overturned the French in a military coup. Emperor Bảo ại enacted the abolition of the treaty of protectorate concluded with France and entrusted to Mr. Trần Trọng Kim the formation of the first government of the independent state of Việt Nam. On the global scene, the countries of the axis -Germany, Italy and Japan -were overcome by the Allies -England, France, the United States, the USSR and China. In our country, on August 19, 1945, the Việt Minh revolutionary forces seized the power held by the Trần Trọng Kim government and proclaimed the creation of the Democratic Republic of Việt Nam. As France sought to restore its domination, on December 19, 1946, a war of national resistance was declared in view of defending our independence. At that time, the Việt Minh revealed its true communist nature and initiated a campaign to eliminate the nationalist groups. Faced with the danger of being gradually eradicated, the nationalist parties pulled back into special zones controlled by another non-communist government.

After the battle of iện Bin Phủ, the Geneva agreement of 1954 divided our country into two: the North became the Democratic Republic and the South, the Republic of Việt Nam. The North pledged open allegiance to the communist bloc and immediately launched the process of conquering the South by force, an act which it dissimulated to the eyes of the world by operating behind an organization of its creation, called the Front of Liberation of the South. At that time, South Việt Nam accepted the support of the United States and the allied forces of the free world created to stop the expansion of communism. In the 1960s, as the invading forces from the North grew in numbers and in strength, the United States started pouring their own troops into the South, and the war intensified. 

In 1972, after the rupture of relations between the USSR and China, President Nixon went to China and signed the Shanghai agreement. Consequently, no longer needing an outpost in the fight against communism, the United States dropped their support of the Republic of Viet Nam! [The book Khi ồng Minh Tho Chạy (When the Allies Ran Away) by Dr. Nguyẽn Tiến Hưng reveals the disappointing truths about the betrayal of the Americans in their shameful flight.] According to the Paris agreement signed in 1973, the United States was to withdraw their troops from South Viet-Nam and only leave in place a number of military advisers, while the North Vietnamese troops remained fully stationed in the South! The Communists of North Viet-Nam were therefore free to continue their unabated invasion of the South with the considerable assistance of the international communist bloc. Despite the courage shown in its war of self-defense, because of the serious lack of ammunition and fuel, South Viet-Nam was pushed into an untenable situation. On April 30, 1975, Saigon, the capital of the South, fell. In the months and years following that date, the world witnessed the exodus of the Vietnamese men, women and children fleeing communism, in search of freedom. I trust you already know the next chapters of our story with sufficient details.

Historical data and information We live in an era of information and we are indeed swamped by a glut of data about everything. Much has been written about Viet-Nam and the Viet-Nam War, including photos and movies, but we found a serious shortage of books and films that are objective and truthful. There are of course a few authors who did try to provide an honest account of the war. Unfortunately, each of them only succeeded in relating one particular aspect of the truth, in the manner of the blind men in the ancient fable who tried to describe an elephant by each touching a part of its body. Moreover, many authors knowingly bend the truth to fit their personal justification or neurosis about the war. Still others, including certain monastic figures, make up stories for the purpose of slandering. The worst misrepresentations are found when those in power or their scribes engage in History writing. Alex Haley wrote in the last lines of his book Roots: preponderantly the histories have been written by the winners. This is why we insist that you, and especially your children, should be extremely cautious and discerning in reading the books or viewing the films about Viet-Nam produced in the end of the 20th and the beginning of the 21st century, regardless of the authors and their nationalities. 

From your parents perspective, the conflict that took place in our country from 1954 to 1975 was a war that opposed the North to the South,a civil war,a war by proxy resulting from the confrontation between the communist bloc and the free world, a war delivered with the weapons of the foreign countries and the blood of the Vietnamese people. For the South Vietnamese, it was a war of self-defense. Meanwhile, in the North, through propaganda and education of the masses, the communists portrayed it as a war delivered against the American puppet regime to reunify the country. The Northern winners had been arrogant and cruel; the defeated Southerners swallowed their pain and their anger, and bowed their heads in humiliation. There lies the heart of the deep chasm dividing our people (even though in all truth, there are many other reasons for the division). As long as one does not succeed in changing these two opposing views, it would be useless to speak about national reconciliation! Millions of dead people, a reunified country, but the Vietnamese people still remain deeply divided in their heart.

Visiting Viet-Nam Many people asked us whether we had returned to Việt Nam. Our response has always been: Not yet, because of our health. Many have returned to Viet-Nam, each for their own particular reasons. Needless to say, we all long to be reunited with our homeland, but everyone has a personal view about the pros and cons of the matter! Returning to the country to care for ones aging or sick parents, to help ones family, to restore ones ancestral tombs, to teach young students, to visit ones country, these are valid reasons to go. Returning to the country to bring solace to victims of natural disasters, to selflessly help compatriots in need, these are also commendable motives. But returning to enjoy sensual pleasures, to take advantage of cheap tourism, or to seek monetary gains and official distinctions, then it is better to abstain. 

Later, if the country has shown some real improvements, you may want to bring your children to visit our homeland. But we predict that they will not be particularly moved one may not feel any emotion if there are no memories which associate one with something. Thus, in raising your children, please try to provide guidance and help them appreciate our native land, our people, our compatriots, and make sure they do not behave as vulgar tourists. As for the probability of your returning to live in Viet-Nam, we do not expect the prospects to be very positive. 

The real situation in the country If somebody tells you that the country has made progress that the majority of the population are now able to eat rice with every meal, compared to the mix of rice and oats of the post-1975 era; that motorbikes and cars have mostly replaced bicycles know that in truth, such progress only reflects the normal evolution of any country (after all, it would be unthinkable that after thirty years of peace, no growth or progress were achieved!). However, in terms of real democratic progress, if we compare Việt Nam to its neighbors, we cannot help feeling shame for the countrys failure in many aspects (even Kampuchea has an opposition party!). 

If you want to know the real Việt Nam beyond the tall buildings, the shiny cars, the luxurious five-star hotels, the modern golf courses, then seek information from inside the country to see the extensive breakdown in many sectors (education, in particular), the excesses of red capitalism, the plague of widespread corruption, and the waste of our nations natural resources. And dont forget to visit our compatriots who live in desolate poor regions in the back country. We need to look objectively at the actual situation without any make-up, that which is painted neither in pink nor in black. 

For a clear view of the situation in our country, refer to a speech by Dr. L ang Doanh, former Director of the Central Institute of Research on Management in H-Nội. In this speech, Dr. Doanh voiced the whole truth to the highest communist leaders. This document recently made its way abroad. In a presentation which is made of this text, one can read: We should all pay attention to the numbers that point to the sad reality of the economic situation in Viet-Nam. Mr. Doanh underlines the weaknesses of the economy and the antidemocratic nature of the communist regime in Việt-Nam. He affirms unequivocally that the political infrastructure is obsolete and should be changed. (Ng Nhn Dụng, in Nguời Việt Daily, March 30, 2005). 

Mr. Doanh relates the following story. An expert in international finances asked him the following question: Clever as you claim to be, how come your country is still poor after such a long period? With your intelligence and your proud tradition, why do you beg all the time? Why dont you give yourself a goal in time after which you will resolve to stop asking for alms? Is this possible?

How humiliating for us all! Our country is not populated only by incompetents; our people are not lazy; why this utter misery? It is all due to the dictatorship of the Party!

Having a political attitude Our fellow expatriates are not the only ones who demand the abolition of the unique-party regime; some members of the Communist Party and progressive elements in the country are also clamoring for the same. Understand this: the fight against dictatorship, against a single party regime, against corruption, against the erroneous policies of the Communists, is not a fight against Viet-Nam; it is, quite to the contrary, an effort to move forward so that the country can improve and grow. 

Some may say that the Vietnamese Communists did implement some change with the ổi Mới or modernization program. Know that whatever modest change there was, it was the consequence of the collapse of communism in Eastern Europe, of the fight against oppression by the Vietnamese people inside the country and abroad, and of international pressure. It was the threat of the disintegration of the Party which drove the Communists to institute economic modernization (with no modernization whatsoever on the political level). Even though we do not do politics, we must nevertheless adopt a political attitude; we must continue to support the effort to bring about effective democracy and freedom to our country.

The Secretary General of the Communist Party recognized that the Vietnamese Communists committed several serious errors. The question that begs to be asked is this: if errors have been made, then why not correct them? Why not offer to the people a public apology? Why not return the wrongfully taken land and properties to their individual owners and religious institutions? Why not compensate the victims of the land reform, of the repression against the intellectuals and artists in the Nhan Van -Giai Pham period, and of the waves of reforms in the industry and commerce sectors? Why not redress the harm done to those sent to the so-called reeducation camps and beg their forgiveness? In truth, everyone wishes to put aside hatred and resentments, but it is up to the Communists to demonstrate some constructive behavior that would convince the people of their good-will. It is utterly useless to simply say let us erase hatred and resentments, let us forget the past and look towards the future without doing anything concrete to turn the idea into policy and practice. To call for Dai Doan Ket or Great Union on the one hand, and to place the proposed reconciliation under the stewardship of a unique, all controlling Party (Constitution, article 4) on the other hand how would you expect anyone to trust such empty words? 

Our family Lets now talk about our family. Your mother and I belong to an older generation. We raised you in accordance with the standards of our generation, just like your grandparents raised us according to the standards of their time. You must have at times found us too strict. We simply followed the norm of our times. We hope that you will forget any unhappiness that, unaware, we may have inflicted upon you. Know that we did not seek an extravagant lifestyle, that we were never wasteful and that we lived well within the ethical and moral guidelines of our culture. We worked hard and saved every penny to provide for our family so that you could have a relatively comfortable life, a good education and a warm and happy home.

Because we had been despoiled of all our assets by the Communists, we experienced a rather difficult beginning on arrival in this country. Your mother and I had to accept very harsh working conditions. And you also, you had to work hard and diligently during your holidays in order to complete your studies. Today, everything seems to have fallen in place quite nicely. You should try never to be self-satisfied or to think of yourself as the best. Remember this: When you look up, you will find that everyone is better, when you look down, you will see that everyone is worse. Your personal talent, if any, counts only to some extent, the remainder results from the combination of favorable circumstances and the intangible benefits inherited from your ancestors and from your own actions in former lives and in this life. Always cultivate a virtuous life in order to improve your karma, in the same manner as a motorist must recharge the battery of his car. One reaps what one sows. Such is the universal law of cause and effect which leaves no one untouched!

Regarding your small family unit, here is our advice: between husband and wife, it is important to respect one another, to share and to compromise. Frictions are inevitable; resolve problems with patience, calm and wisdom.

Anger is bad council, avoid it at all cost.

With respect to your children, love them without spoiling them. Be sure to keep an eye on their social circles. Establish contacts with the parents of their friends in order to obtain a fuller and deeper understanding of who they are. In our society today, bad peer influence is such a widespread phenomenon! The time spent watching television, playing video games or chatting on the Internet should be limited. On the other hand, it is important to encourage the practice of some physical activities and sports. This also applies to you personally. Be sure to include physical exercise in your routine in order to balance your activities. Let your fathers health condition be an inspiration to you. In my youth, I spent countless hours tied to my work. As a consequence, today, in my old age, my body demands justice, and I am frequently ill. 

In your daily life, be thrifty (but not miserly). Make an effort to protect the environment because the resources of the world are limited; we must think of the future generations of our descendants. Do not waste anything, not even the Kleenex that you use to clean your hands. From time to time, let your children view the photographs and the films showing little children who are suffering terribly from hunger and cold; this will help them learn that in this world, a great many still live in misery.

Between brothers and sisters, keep in mind the following Vietnamese proverbs: Brothers and sisters should be linked like hands and feet; when an elder sister falls, the little sister must help her up; a drop of blood is more valuable than a pond of water; when a horse is sick, the whole stable stops feeding. The secret to maintaining good relationships between brothers and sisters may be found in one word: forgiveness. Do not hold rigor with your brothers and sisters for their defects. Any discord between you would be extremely painful to us.

In this society, as everyone seems to be short of time and can barely take care of his own immediate family, the extended family is somewhat neglected, much to our regret. Please make an effort to emphasize the tight relationship and unity in the extended family. To our daughters and daughters-in-law, we have a special request: help your husbands to maintain good relations between your brothers and sisters, as well as with all relatives on both the paternal and the maternal sides of the family.

Speaking Vietnamese Some points need to be mentioned here. Your children have grown up as citizens of our host country with all the related rights and duties. Their daily life at school and in society forces them to speak and to write English and/or French impeccably, or they would run the risk of not being able to fully integrate in their social environment, of being insulated and missing out on opportunities for success and growth. They communicate with each other quite fluently in the two languages. Even though you do encourage them to speak Vietnamese at home, we feel their command of our language is rather weak. Their conversation skills are lacking, and their writing skills are even worse. This is understandable because they never dedicated enough time practicing reading and writing in Vietnamese! To help your children acquire any meaningful command of our language, it is simply not enough to spend a few hours each weekend at the language school with a teacher, as dedicated as she may be. Just think: in Vietnamese, the nomenclature, the hierarchy and the forms of address for various members of the family are one of the most complicated in the world!

Our fellow expatriates often point out the need for maintaining the use of the Vietnamese language. We agree with them. But to really think about it, a child cannot be the fusion of two children (Vietnamese and Canadian, or Vietnamese and American.) If too much pressure is exerted, the children will not bear it. In addition, we have to make time for their other interests such as sports, music, etc Therefore we must make intelligent choices and establish a proper balance to avoid transforming your children into studying machines. Your children will be making progressive achievements in this country. Help them be prepared and adapted to their environment in order to ensure a satisfactory quality of life. 

The Western society We live in a society of excessive consumption. Dont let yourself be caught by skilful marketing techniques which encourage you to consume without control. Surrounded by wants and needs, we become the easy preys of publicity; at the same time we are being conditioned and influenced by the banks and the insurance companies. Practice this motto: Minimize your wants, be content with little. Buy only what you need. This rule is also applicable to the houses and cars you buy; these should be well within your means and should provide the security and the basic functionality needed in your daily life. Thats enough. Avoid too much debt. This will lead to a much better worry-free life. Please understand that our advice is not mere theory. Todays society is slipping lower and lower in many moral and spiritual aspects. The reason, in our opinion, is that when people are so focused on the appearances, they become egoistic, attached to material possessions, and cannot find happiness anywhere. To be truly happy, one needs to be less selfish. One must think of fellow human beings and learn to share with others.

Your old parents With old age comes illness, and then one day, the old and the sick must depart for good! Thats the universal law of life! When this day arrives for us, please make sure that our funerals are solemn but simple. Burying us in a cemetery may pose some problems for you, should you be required in the future to move away for your work. It would be difficult and impractical to take care of our tombs in this city. We prefer the cremation solution, which is more practical and does not require our bodies to be entombed. We believe future generations will need the land more than us. You could disperse our ashes on the mountain, in a river, or even in the ocean. We will return to dust, thats all! Instead of spending on a funeral reception, please save the money to contribute to some worthy causes of collective interest. Do not be concerned that you would be criticized for this untraditional funeral. In time, people will understand and will approve. 

One more important point: if, by misfortune, we should be sick and require life support in a vegetative state, please have the courage to remove our artificial life support system. Why prolong such a state which can only be a major burden to everyone?  

The family shrine Given todays limited living space, it is not very easy to install a family shrine at home. To keep the memory of your ancestors, of your grandparents, both paternal and maternal, and of your parents, you may display photographs in the most suitable place of your house to show your respect and to reaffirm your commitment to never dishonor your ancestral tradition. On the anniversary of our death, prepare a small table on which you will lay out a cup of pure water, some scented flowers, fresh fruits and an incense rod (an electric rod would do as well). This would be sufficient. It is the expression of your love and that of your children that would be most meaningful and valuable to us on that day. We did mention your children to point out the need to make sure they understand the significance that we, Vietnamese, ascribe to the celebration of the anniversary of death of members of the family. During these special days, concentrate on good thoughts, do a few more acts of kindness compared to other regular days, give charity to the poor, donate clothes or food to charitable organizations. On these occasions, it would be wonderful if all brothers and sisters get together to renew and strengthen our family bonds. Please make an effort to organize such family reunions.

We hope that you will read this letter carefully, that you will meditate on it and that you will try to carry out our recommendations. 

We thank you all for having always taken good care of us for so many years, and to have done all thats required so that we can enjoy our old age in serenity.

With much love to you all, our beloved children and grandchildren, and a thousand kisses. 

Father and Mother